☀️ Nieuw onderzoek naar vitamine D en multiple sclerose (MS): wat weten we?

Multiple sclerose (MS) is een chronische aandoening van het centrale zenuwstelsel die het dagelijks leven sterk kan beïnvloeden. Voor mensen met MS en hun omgeving is het daarom belangrijk om te begrijpen welke factoren mogelijk samenhangen met ziekteactiviteit en welke rol leefstijl en voeding daarbij kunnen spelen.

Vitamine D krijgt in dat verband al langere tijd aandacht. Recent onderzoek naar vitamine D-suppletie bij mensen met MS levert opnieuw interessante resultaten op, vooral rond nieuwe ziekteactiviteit die zichtbaar is op MRI.

Maar hoe moeten we die resultaten precies interpreteren? En betekent dit dat iedereen met MS vitamine D in een hoge dosering zou moeten gebruiken?

In deze blog bekijken we wat het onderzoek laat zien, waarom vitamine D interessant is bij MS en wat je praktisch kunt doen om een gezonde vitamine D-status te ondersteunen. ☀️

💡 In het kort

• 🧠 MS is een aandoening van het centrale zenuwstelsel waarbij het immuunsysteem een belangrijke rol speelt.
• ☀️ Vitamine D is betrokken bij onder andere botgezondheid en normale immuunfuncties.
• 🔬 In een recente studie werd een hoge dosis vitamine D3 onderzocht bij mensen met MS.
• 📉 De onderzoekers rapporteerden minder nieuwe MRI-laesies bij de vitamine-D-groep.
• ⚠️ Dit betekent niet dat vitamine D MS geneest of dat bestaande behandelingen vervangen kunnen worden.
• 🩸 Vooral een zeer lage vitamine D-status lijkt relevant om aandacht aan te besteden.

🧠 Wat is multiple sclerose?

Multiple sclerose, meestal afgekort tot MS, is een aandoening van het centrale zenuwstelsel: de hersenen en het ruggenmerg.

Bij MS raakt de beschermende laag rond zenuwvezels, de zogenaamde myeline, beschadigd. Hierdoor kunnen zenuwsignalen minder efficiënt worden doorgegeven.

MS kan bij iedereen anders verlopen. Mogelijke klachten zijn onder andere:

• vermoeidheid;
• problemen met evenwicht of coördinatie;
• gevoelsstoornissen;
• spierzwakte;
• problemen met het zicht;
• cognitieve klachten.

Daarom wordt bij onderzoek naar MS niet alleen gekeken naar hoe iemand zich voelt, maar ook naar objectieve kenmerken van ziekteactiviteit. Voorbeelden daarvan zijn nieuwe terugvallen en nieuwe of actieve laesies op MRI.

🔬 Wat onderzocht het nieuwe onderzoek?

In de besproken studie onderzochten onderzoekers of een relatief hoge dosis vitamine D3 invloed had op ziekteactiviteit bij mensen met MS.

De deelnemers kregen 100.000 IE vitamine D3 per twee weken. De onderzoekers keken onder andere naar nieuwe ziekteactiviteit die zichtbaar was op MRI.

De resultaten trokken de aandacht omdat er in de vitamine-D-groep minder nieuwe MRI-activiteit werd gezien.

De belangrijkste bevindingen waren:

• 📉 Minder nieuwe MRI-laesies: de onderzoekers rapporteerden ongeveer 29% minder nieuwe laesies in de vitamine-D-groep.
• ☀️ Mogelijk sterker effect bij zeer lage vitamine D: deelnemers met een zeer lage uitgangswaarde leken meer voordeel te hebben.
• ⏳ Langere tijd tot nieuwe ziekteactiviteit: in de studie werd gemiddeld een langere periode zonder nieuwe ziekteactiviteit gezien.
• 🧠 Geen duidelijk effect op alle symptomen: uitkomsten zoals vermoeidheid en mobiliteit veranderden niet noodzakelijk op dezelfde manier.

Dit laatste punt is belangrijk. Minder activiteit op een MRI is niet hetzelfde als minder klachten. Een onderzoek kan dus een gunstig effect op een bepaalde biologische uitkomst laten zien zonder dat dit automatisch betekent dat iemand zich merkbaar beter voelt.

📊 Wat betekent die 29% eigenlijk?

Een getal als 29% minder nieuwe laesies klinkt indrukwekkend. Toch is het belangrijk om precies te begrijpen wat dit percentage betekent.

Het gaat om de specifieke uitkomstmaat die in het onderzoek werd onderzocht: nieuwe MRI-activiteit.

Het betekent dus niet:

• dat iedere persoon met MS 29% minder klachten krijgt;
• dat MS bij iedereen 29% langzamer verloopt;
• of dat vitamine D de ziekte met 29% geneest of stopt.

Ook kunnen resultaten uit één onderzoek niet automatisch worden toegepast op iedere persoon met MS. Onder andere de ziektefase, vitamine D-status, behandeling en individuele gezondheidssituatie kunnen verschillen.

Het resultaat is dus interessant, maar moet worden gezien als één stukje van de totale wetenschappelijke puzzel.

☀️ Waarom is vitamine D interessant bij MS?

Vitamine D is vooral bekend vanwege zijn rol bij de botgezondheid en calciumhuishouding. Maar vitamine D is ook betrokken bij verschillende processen binnen het immuunsysteem.

Dat maakt het interessant bij MS, omdat immuunreacties een belangrijke rol spelen bij de ontstekingsactiviteit die kenmerkend is voor de ziekte.

Onderzoekers bestuderen daarom al langere tijd de relatie tussen vitamine D-status, immuunregulatie en MS-activiteit.

Ook observationele onderzoeken hebben verbanden gevonden tussen vitamine D-waarden en ziekteactiviteit bij bepaalde groepen mensen met MS.

Maar hier moeten we een belangrijk onderscheid maken:

Een verband betekent niet automatisch dat vitamine D-suppletie de oorzaak van minder ziekteactiviteit is.

Mensen met een lage vitamine D-status kunnen bijvoorbeeld ook andere gezondheids- of leefstijlfactoren hebben die samenhangen met hun ziekteactiviteit.

⚠️ Vooral een ernstig vitamine D-tekort verdient aandacht

Een van de interessantste aspecten van het onderzoek was dat het mogelijke effect groter leek bij mensen die bij de start van de studie een zeer lage vitamine D-waarde hadden.

Dat sluit aan bij een belangrijk principe binnen voeding en suppletie:

Meer is niet automatisch beter.

Wanneer iemand een tekort heeft, kan het corrigeren daarvan zinvol zijn. Maar wanneer iemand al voldoende vitamine D heeft, betekent een steeds hogere dosis niet automatisch dat er steeds meer gezondheidsvoordeel ontstaat.

Het doel van suppletie zou daarom niet moeten zijn om de vitamine D-waarde zo hoog mogelijk te maken, maar om een adequate vitamine D-status te bereiken en te behouden.

💊 Moet je vitamine D nemen als je MS hebt?

Dat is niet iets wat je uitsluitend op basis van één onderzoek zou moeten beslissen.

De dosering die in deze studie werd gebruikt — 100.000 IE per twee weken — is relatief hoog. Je moet deze dosis daarom niet zomaar zelf gaan gebruiken omdat je MS hebt.

Een langdurig te hoge vitamine D-inname kan leiden tot een te hoog calciumgehalte in het bloed en daarmee gezondheidsproblemen veroorzaken.

Heb je MS en weet je niet hoe hoog je vitamine D-status is? Bespreek dan met je huisarts of neuroloog of een bloedtest zinvol is en welke dosering voor jou passend is.

Vitamine D moet bij MS worden gezien als mogelijke aanvulling en niet als vervanging van een voorgeschreven behandeling.

🩸 Welke vitamine D-waarde heb je?

Een bloedtest kan inzicht geven in je vitamine D-status. De relevante bloedwaarde wordt meestal bepaald als 25-hydroxyvitamine D [25(OH)D].

In wetenschappelijke onderzoeken kunnen verschillende eenheden worden gebruikt. Zo kan vitamine D worden weergegeven in ng/mL of nmol/L.

De in het besproken onderzoek genoemde waarde van 12 ng/mL komt overeen met ongeveer 30 nmol/L. Dat is een zeer lage vitamine D-status.

Let wel: de interpretatie van een vitamine D-waarde hangt ook af van de gebruikte richtlijn, laboratoriumreferenties en individuele situatie. Eén getal moet daarom altijd in de juiste context worden bekeken.

🥚 Waar zit vitamine D in?

Je lichaam kan vitamine D zelf aanmaken onder invloed van UVB-straling. Daarnaast krijg je kleinere hoeveelheden via voeding binnen.

Voedingsmiddelen die vitamine D kunnen leveren zijn onder andere:

• 🐟 vette vis, zoals zalm, haring en makreel;
• 🥚 eieren;
• 🥩 lever;
• 🥛 en andere producten die met vitamine D zijn verrijkt.

De hoeveelheid vitamine D in voeding is echter relatief beperkt. Vooral tijdens periodes met weinig zonlicht kan het daardoor lastiger zijn om voldoende vitamine D binnen te krijgen.

🌤️ Vitamine D en zonlicht

Een belangrijke natuurlijke bron van vitamine D is zonlicht.

De hoeveelheid UVB-straling die je bereikt, verschilt echter sterk per seizoen, locatie, tijdstip, huidtype en andere omstandigheden.

In België is de vitamine D-aanmaak door zonlicht tijdens de wintermaanden bijvoorbeeld veel beperkter dan tijdens de zomer.

Dat betekent echter niet dat je zo lang mogelijk onbeschermd in de zon moet blijven.

Overmatige UV-blootstelling veroorzaakt huidschade en verhoogt het risico op huidkanker.

Vitamine D-aanmaak en zonveiligheid moeten daarom samen worden bekeken. Langer in de zon blijven is niet automatisch beter. ☀️

💡 Wanneer kan een vitamine D3-supplement interessant zijn?

Wanneer voeding en zonlicht onvoldoende bijdragen aan je vitamine D-status, kan een vitamine D3-supplement een praktische manier zijn om je inname aan te vullen.

Welke hoeveelheid geschikt is, hangt onder andere af van je huidige vitamine D-status, voeding, blootstelling aan zonlicht, leeftijd en individuele omstandigheden.

Bij Natuurlijk Presteren zijn verschillende vitamine D3-formules beschikbaar:

👉 Vitamine D3 – een praktische optie om de dagelijkse vitamine D-inname aan te vullen.

👉 Vitamine D3 75 mcg – een formule met een hogere hoeveelheid vitamine D3.

👉 Vitamine D3 25 mcg 2-jaarbundel – een optie voor wie kiest voor een langdurige voorraad.

💚 Wil je via Avora Nature bestellen? Gebruik dan AVORANATURE10 wanneer de kortingscode op het moment van aankoop geldig is.

🧬 Vitamine D is geen behandeling voor MS

Dit onderscheid is essentieel.

Ook wanneer een studie een gunstige invloed op een bepaalde uitkomst laat zien, betekent dit niet dat vitamine D MS geneest.

Evenmin betekent het dat iemand met MS zelfstandig kan stoppen met een voorgeschreven ziektemodificerende behandeling.

MS wordt afhankelijk van de individuele situatie behandeld met verschillende ziektemodificerende therapieën en andere medische behandelingen.

Vitamine D kan mogelijk een aanvullende rol spelen, vooral wanneer iemand een lage vitamine D-status heeft. Maar het moet worden bekeken als onderdeel van een bredere aanpak.

🔬 Wat weten we nog niet?

Wetenschappelijk onderzoek is interessant juist omdat het ook nieuwe vragen oproept.

Bij vitamine D en MS zijn bijvoorbeeld nog belangrijke vragen:

• Welke dosering is voor verschillende groepen mensen optimaal?
• Hebben vooral mensen met een tekort voordeel?
• Hoe groot is het effect op langere termijn?
• Heeft minder MRI-activiteit uiteindelijk ook een duidelijke invloed op langdurige lichamelijke beperkingen?
• Welke rol speelt vitamine D naast moderne ziektemodificerende MS-behandelingen?

Daarom zijn aanvullende en langere studies belangrijk.

❤️ Wat kun je praktisch doen?

Heb je MS of wil je meer inzicht in je vitamine D-status? Dan is een nuchtere aanpak verstandiger dan zelf met hoge doseringen experimenteren.

1. 🩸 Bespreek eventueel een vitamine D-bloedtest met je arts.
2. ☀️ Houd rekening met je blootstelling aan zonlicht en het seizoen.
3. 🥚 Kies regelmatig voor voedingsmiddelen die vitamine D leveren.
4. 💊 Bespreek suppletie en de juiste dosering met je arts of apotheker.
5. ⚠️ Gebruik geen hoge doseringen zonder passende begeleiding.
6. 🧠 Blijf je voorgeschreven MS-behandeling volgen.
7. 🏃 Combineer medische zorg waar mogelijk met een gezonde leefstijl, voldoende beweging en voldoende herstel.

❓ Veelgestelde vragen over vitamine D en MS

Kan vitamine D MS genezen?

Nee. Er is geen goed bewijs dat vitamine D MS geneest. Onderzoek naar vitamine D en MS richt zich onder andere op mogelijke effecten op ziekteactiviteit en immuunprocessen.

Wat betekent 29% minder nieuwe MS-laesies?

Dit percentage heeft betrekking op de specifieke MRI-uitkomst die in het onderzoek werd onderzocht. Het betekent niet dat iedere persoon met MS 29% minder symptomen of beperkingen zal ervaren.

Is 100.000 IE vitamine D per twee weken veilig?

Dat was de dosering die in de besproken studie werd onderzocht, maar je moet deze dosering niet automatisch zelf overnemen. De geschikte hoeveelheid vitamine D verschilt per persoon en langdurig te hoge inname kan schadelijk zijn.

Heeft iedereen met MS extra vitamine D nodig?

Niet noodzakelijk. Vooral het voorkomen of corrigeren van een lage vitamine D-status is relevant. Of suppletie en welke dosering geschikt zijn, kun je het beste bespreken met je arts of apotheker.

Kan ik mijn MS-medicatie vervangen door vitamine D?

Nee. Vitamine D is geen vervanging voor een voorgeschreven MS-behandeling. Stop of verander medicatie nooit zelfstandig.

🌿 Conclusie

Het nieuwe onderzoek naar vitamine D en multiple sclerose levert interessante aanwijzingen op. In de onderzochte groep werd een hoge dosis vitamine D3 geassocieerd met minder nieuwe MRI-activiteit, waarbij het mogelijke effect opvallender leek bij mensen met een zeer lage vitamine D-status.

Maar één belangrijk onderscheid moet blijven staan: minder MRI-activiteit is niet hetzelfde als genezing of automatisch minder klachten.

Daarom is de verstandigste aanpak niet om zo veel mogelijk vitamine D te nemen, maar om te zorgen voor een adequate vitamine D-status en eventuele suppletie af te stemmen op je persoonlijke situatie.

☀️ Heb je MS en twijfel je over je vitamine D? Laat je informeren, laat indien nodig je waarde controleren en bespreek suppletie met je arts of apotheker.

Gezondheid draait uiteindelijk niet om één vitamine of één supplement, maar om het totaalplaatje van medische zorg, voeding, beweging, slaap en leefstijl.

---

⚠️ Disclaimer: Deze blog is uitsluitend bedoeld voor algemene informatie en vormt geen medisch advies. Vitamine D is geen geneesmiddel tegen multiple sclerose en de besproken onderzoeksresultaten betekenen niet dat vitamine D MS kan genezen of een bestaande behandeling kan vervangen.

Heb je MS, gebruik je medicatie, heb je nierproblemen, een aandoening van de bijschildklieren of overweeg je een hoge dosering vitamine D? Overleg dan altijd met je arts of apotheker voordat je met suppletie begint of de dosering verhoogt. Een langdurig te hoge vitamine D-inname kan schadelijk zijn.